Jaap’s Hoekje – De Torenstraat

Jaap de GrootOnder het kopje ‘Jaap’s Hoekje’ ga ik de komende tijd een aantal bijdragen leveren aan LosVast. Mijn naam is Jaap de Groot, geboren (in 1946) en getogen in Leeuwarden.

Onlangs ben ik, na een carrière van twaalf jaar, ‘afgezwaaid’ als schipper en gids bij de Stichting Praamvaren Leeuwarden. Twaalf prachtig jaren, waarin we met een flinke club enthousiaste collega’s tienduizenden mensen hebben rondgevaren en Leeuwarden mee op de kaart hebben gezet. Als Stadsgids bij het Historisch Centrum Leeuwarden leid ik groepen belangstellenden rond in onze mooie stad; daarnaast verzorg ik veel lezingen, onder andere over oud-Leeuwarden. Dat gebeurt voor bejaardenhuizen, instellingen, verenigingen en andere belangstellenden.

In Jaap’s Hoekje neem ik u mee naar een bekend plekje, een minder bekend plekje of zelfs een compleet verdwenen plekje in Leeuwarden. Ik hoop dat u punten van herkenning ontdekt en ervan zult genieten.

Torenstraat

Torenstraat LeeuwardenDeze foto van de Torenstraat werd genomen vanaf de Nieuwestad in de richting van de Oldehove. Met de bouw van de toren werd begonnen in 1529.

Het was de bedoeling dat het een kerktoren zou worden van meer dan honderd meter hoog. Deze zou van verre te zien zijn en het uithangbord moeten worden van de grote kathedraal, die aan de oostkant van de toren geprojecteerd was.

De oude Sint Vituskerk op het Oldehoofsterkerkhof zou daarna dan afgebroken kunnen worden. We weten allemaal dat het met de bouw niet goed is afgelopen. De toren begon tijdens de bouw al te verzakken en bereikte slechts een hoogte van veertig meer. Om van de kerk maar te zwijgen!

De Torenstraat-van-toen geeft een beeld van een bedrijvig straatje, er woonden onder andere een paardenslager, een los-werkman, een smid-bankwerker, een prostituee en een timmerman, er stonden wat gammele pakhuisjes en Auke Rauwerda was er toen al een ‘winkelier in klompen en schoonmaakartikelen’. De linkerkant van de straat is vandaag-de-dag nog redelijk herkenbaar. De Rauwerda-panden blijven, na de ombouw tot appartementen, eenzelfde uitstraling houden. De schilderachtige, maar ook armoedige, rechterkant is in de jaren ’70 langzaam maar zeker volledig verdwenen.

Eerst werd daar nieuwbouw voor het computercentrum van AEGON gerealiseerd. Eind jaren ’80 ruilde de verzekeraar het Burmaniahuis-complex in voor het Oude Veemarktterrein om er een nieuw en groter kantoor te bewerkstelligen: Leeuwenborg.

De gemeente maakte voor de historische grond rond het Burmaniahuis plannen voor een nieuw Stadskantoor (nu Gemeentehuis). De oude stins van de Burmania’s werd hierbij gespaard en ‘ingekapseld’ in de nieuwbouw, maar alle andere AEGON-gebouwen gingen ervoor tegen de vlakte.

Jaap de Groot